Wijnand Nuijen
Wijnand Nuijen: Schipbreuk op een rotsachtige kust (ca. 1837)

The old mill in the winter

the move in the winter

Artist
Wijnandus Johannes Josephus Nuijen (1813-1839)
Year
1838
Genre
landscape winter
Keywords
mill, winter
Category
painting
Support
canvas
Technique
oil
Composition
vertical
Measurements
112 x 91.5 cm
Signed
unknown, W.J.J. Nuyen BZ f 1838
Location
Museum depot
Owner
Artmuseum The Hague formerly Gemeentemuseum The Hague, Object 0331265

Description

Dit werk werd meteen na de voltooiing aangekocht door koning Willem II. Ondanks het feit dat dit schilderij van Nuijen een van zijn laatste werken is, toont het sterk de invloed van zijn schoonvader Schelfhout. De kleine ijsbrokken links op de voorgrond zouden zelfs het handelsmerk van Schelfhout genoemd kunnen worden.

Toch heeft het schilderij enige typische Nuijentrekken. Het licht speelt, zoals bij vele van zijn werken, tussen het gebouw op de voorgrond en de achterliggende molen waardoor de dieptewerking wordt versterkt.

Bron: catalogus 1993 Wijnand Nuijen en zijn vrienden

De begaafdheid van Nuyen is ook nu onmiskenbaar, maar het is moeilijker om na te gaan in welk opzicht zijn werk als een vernieuwing werd ervaren. Waarschijnlijk waren het zijn uitgesproken kleuren en scherpe contrasten, die hem buiten het traditionele plaatsten, terwijl zijn thema's inhaakten op de gedachtenwereld van de romantiek. Het schilderij dat hier in kleur is afgebeeld, is daar een typisch voorbeeld van.

We zien een vervallen. molen in een winters landschap. Een reiswagen, met drie paarden bespannen, houdt halt op het ijs. Op de bok zitten een man en een vrouw; naast de wagen staat een boerin met een deken. Twee mannen verslepen een slede over het ijs. Achter hen ligt een hoog gebouwd landhuis in het halfduister.

Nuyen schuwde ook in dit schilderij de tegenstelling tussen lichte en donkere partijen niet. De contouren van het gebouw links op de voorgrond tekenen zich donker af tegen het fel belichte dak van de molen, dat wit glanst van bevroren sneeuw. Het dampende witte paard steekt af tegen de twee bruine paarden, die niet meer door de zon worden beschenen.

Ook de kale takken van de boom en de mannen met de slee, met als achtergrond de donkere lucht en het sombere huis, zijn een onderdeel van deze zorgvuldig overwogen schikking va:n licht en donker. De donkere en lichte groepen zijn opgevuld met een rijkdom aan details, die echter aan de totale opzet geen afbreuk doen. De vorm van het landhuis op de achtergrond doet denken aan de gebouwen die Nuyen in zijn Normandische landschappen schilderde. De sfeer van dit schilderij heeft, ondanks de molen en het ijs, niet dat onmiskenbaar Hollandse, dat we aantreffen in de wintergezichten van zijn leermeester Schelfhout, die duidelijk een voortzetting zijn van de beroemde landschapskunst van de Nederlandse zeventiende eeuw.

Bij Nuyen is het geen samenvoeging van anekdotische taferelen van ijsvermaak, maar lijkt het veeleer een episode uit een romantisch winterverhaal van een barre reis. Zijn werk sluit aan bij de bewogen romantische kunst, die hij tijdens een bezoek aan Frankrijk en Parijs had leren kennen.

Bron: OKB april/juni 1974

Provenance

  • 1838 meteen na voltooiing aangekocht door koning Willem II
  • 1850 veiling koning Willem II verkocht aan D. van de Wijnperse te ’s Gravenhage voor hfl 2050,-
  • 1875 Den Haag veiling S. van Walcheren van Wadenoyen 17 en 18/11/1875. lot 114. Koper ‘de Vereeniging’ (bron RKD)
  • 1977 Haags gemeentemuseum (in bezit bij tentoonstelling 1977/1978) schenking vrienden van Kunstmuseum Den Haag (Vereeniging 1875).

Media